Skręcone koło
Źródło: Foter.com

Przeguby półosi. Za co odpowiadają i jakie są objawy ich zużycia

Redaktor zDrogi.plRedaktor zDrogi.pl
23 Lutego 2021

Przeguby półosi stanowią ważną rolę w przeniesieniu napędu ze skrzyni biegów na koła. Bez prawidłowego działania tego komponentu dalsza jazda jest całkowicie wykluczona dlatego warto zapoznać się z tym elementem i rozpoznawać objawy świadczące o potencjalnej usterce.

Przeguby półosi. Za co odpowiadają i jakie są objawy ich zużycia

Przeguby półosi stanowią ważną rolę w przeniesieniu napędu ze skrzyni biegów na koła. Bez prawidłowego działania tego komponentu dalsza jazda jest całkowicie wykluczona dlatego warto zapoznać się z tym elementem i rozpoznawać objawy świadczące o potencjalnej usterce.

Półoś pojedyncza a przegubowa

Na rynku znajdziemy kilka rodzajów przegubów różniące się między sobą konstrukcją. Każda półoś, niezależnie czy mówimy o półosiach sztywnych czy przegubowych wykonana jest z twardego wału. Na jego końcach znajdziemy przeguby: wewnętrzne oraz zewnętrzne. Czasem można napotkać półoś z jednym przegubem, jednak to zastosowanie występuje rzadko i wyłącznie w sztywnych mostach.

Częściej spotykaną wersją jest półoś przegubowa występująca w niezależnych zawieszeniach z napędem na przód, tył bądź 4x4. Półosie są odpowiedzialne za przenoszenie momentu obrotowego na koła. Ważne aby cały proces przebiegał z jak najmniejszym tarciem, ponieważ utrata energii jest wówczas nieznaczna.

Przeguby nierównobieżne i równobieżne

Przeguby półosi dzieli się na dwa rodzaje. Pierwszy z nich to typ nierównobieżny znany również jako asynchroniczny lub prosty umożliwia przełamanie wału napędowego i przenosić moment obrotowy pod odpowiednim kątem. Minusem ich zastosowanie jest różnica w prędkości obrotowej na wałkach połączonym takim przegubem.

Najpopularniejszym wariantem przegubu nierównobieżnego jest przegub krzyżakowy (Cardana). Bardziej powszechnym rodzajem tego komponentu jest wersja równobieżna określana też jako homokinetyczna. W tej wersji nie dochodzi do odmiennych prędkości obrotowej między dwoma wałami. Wyróżniamy kilka wersji przegubów homokinetycznych:

  • Stałe – punkt zawieszenia jest stały. Najczęściej spotkamy ten rodzaj w autach osobowych z napędem na przód, gdzie przegub montowany jest od strony piasty koła.
  • Z kompensacją wzdłużną – Moment obrotowy jest rozkładany równomiernie nawet przy wyższych prędkościach.
  • Trójramienne z kompensacją wzdłużną – instalowane niemal zawsze od strony skrzyni biegów. Głównie występuje w jednostkach napędowych diesla połączonych z automatyczną skrzynią biegów.
  • Trójramienne owalne z kompensacją wzdłużną – To domena aut o większej mocy z dużym momentem obrotowym.
  • Z kompensacją wzdłużną typu DO – Montowane w mniejszych pojazdach.

Objawy uszkodzonych przegubów napędowych półosi

Najczęściej występującą oznaką zużycia przegubów półosi jest stukanie wydobywające się z okolic przedniego zawieszenia w momencie ruszania lub przyspieszania na skręconych oponach. Oznacza to powstające luzy między częściami współpracującymi w przegubie napędowym zewnętrznym, czyli umieszczonym przy kole.

Jeśli usłyszmy stukot przy maksymalnym wychyleniu koła to wówczas najlepiej udać się do warsztatu w celu zdiagnozowania problemu. Tym sposobem zaoszczędzimy na naprawie.

Innym objawem przemawiającym za usterką są odczuwalne drgania na kierownicy, a czasem nawet na całym nadwoziu. Prawdopodobnie doszło do wyeksploatowania przegubu wewnętrznego lub zewnętrznego. Zazwyczaj dotyczy się to tego drugiego, ponieważ ma tendencje do szybszego zużywania się.

Jak dbać o przeguby półosi

Zarówno przeguby jak i cała oś są konstruowane z myślą o dużych obciążeniach. Cały komponent jest narażony na duże przeciążenia więc tym bardziej z czasem zwyczajnie przestaje prawidłowo działać. Pomijając jakość wykonania my sami mamy wpływ na żywotność tego podzespołu. Wpływ na szybszą eksploatację ma szybsza i agresywna jazda.

Warto też dodać, że mniej wytrzymałe są samochody z przednim napędem, gdyż w przeciwieństwie do tylnonapędowych maszyn częściej występują czynniki przeciążające przegub. Warto regularnie weryfikować wygląd gumowej osłony. Jeśli ten element ulegnie pęknięciu to wtedy mogą przedostać się wszelkie zabrudzenia, piasek, woda czy sól, które mieszają się ze smarem i niszczą części znajdujące się wewnątrz. Gdy zauważymy nieszczelność to nie mamy co zwlekać i powinniśmy wymienić osłonę na nową.

Następny artykuł