Sprzęgło
Źródło: Foter.com

Do czego służy sprzęgło i jak o nie dbać

Redaktor zDrogi.plRedaktor zDrogi.pl
19 Lutego 2021

Sprzęgło, to jeden z najważniejszych elementów w samochodzie. Bez niego nie zmienimy przecież biegu, a co za tym idzie nigdzie nie ruszymy. Wielu kierowców nie potrafi jednak korzystać ze sprzęgła prawidłowo co może doprowadzić do szybkiego zużycia, a w jego następstwie do wymiany, która spowoduje, że zawartość naszego portfela poważnie zmaleje.

Budowa sprzęgła

Sprzęgło samochodowe składa się z trzech komponentów. Są to: tarcza sprzęgła, docisk oraz łożysko. Elementem, które spaja układ sprzęgła z silnikiem, to koło zamachowe, które odpowiada za przełożenie napędu z wału korbowego na sprzęgło. Oczywiście są różne rodzaje sprzęgieł, a najczęściej spotykanym jest sprzęgło cierne (uwzględniając skrzynie manualne).

Co to jest i do czego służy sprzęgło

Sprzęgło jest łącznikiem pomiędzy silnikiem a skrzynią biegów. Sprzęgło służy przede wszystkim do płynnego poruszania się pojazdem, a także chwilowo odłącza napęd od silnika (np. przy zmianie biegów). Elementy tego komponentu zostały wspomniane wcześniej, jednak aby dobrze zrozumieć działanie sprzęgła należy zwrócić uwagę na wałek sprzęgłowy, który jest komponentem wystającym ze skrzyni biegów.

To na nim montuje się tarczę pomiędzy kołem zamachowym a dociskiem sprzęgła. Tacza sprzęgłowa wykonuje ruch obrotowy i dodatkowo przeprowadza ruch po wałku sprzęgła. Powoduje to rozłączenie lub załączanie napędu. Gdy wciskamy pedał sprzęgła, następuje jego odłączanie. Widełki i łożysko odciągają tarczę dociskową i zwalnia tarczę. Po tym wszystkim nadchodzi zmniejszenie lub całkowity brak przylegania tarczy do koła zamachowego.

Można wówczas zatrzymać pojazd lub zmienić bieg. Należy pamiętać o delikatnym obchodzeniu się z tym podzespołem. Wymiana sprzęgła nie należy do tanich rzeczy, ale przy rozsądnym i umiejętnym korzystaniu będzie pracować długo, a po przejechaniu znacznej odległości może wystarczyć regeneracja tego elementu.

Ile wytrzymuje sprzęgło

Tu najważniejszym czynnikiem jest kierowca. Jeżeli umiejętnie korzysta ze sprzęgła to może przejechać ponad 300 tysięcy kilometrów. Ważny też jest silnik. Im wyższa moc, tym bardziej podzespół jest narażony na usterki. Wymiana sprzęgła może nastąpić już po przejechaniu 20 tysięcy kilometrów, aczkolwiek standardowy dystans wynosi 100-200 tysięcy kilometrów. Po takim przebiegu należy wymienić podzespół choć nie zawsze jest to konieczne. Czasem wystarczy sama regeneracja części, która jest zdecydowanie tańszym procesem.

Kiedy poznać, że mamy problemy ze sprzęgłem

Sprzęgło jest ważnym elementem przeniesienia mocy, bez którego jazda jest niemożliwa. Wymiana wiąże się z niemałym wydatkiem więc warto wiedzieć jakie są pierwsze objawy eksploatacji. Jednym z symptomów jest ślizganie. Oznacza to, że moc nie jest całkowicie przekazywana z silnika na koła. Aby się upewnić czy faktycznie to taki rodzaj usterki należy zatrzymać na prostej, równej drodze, zaciągnąć hamulec ręczny i włączyć trzeci bieg.

Jeśli silnik zgaśnie od razu oznacza, że sprzęgło jest sprawne. W momencie gdy tak się nie stanie i usłyszymy nieregularne stukanie należy bezzwłocznie dokonać wymiany, gdyż dalsze korzystanie może spowodować awarie innych elementów. W uzasadnionych sytuacjach alternatywą jest regeneracja sprzęgła, która finansowo nie obciąża tak bardzo kieszeni. Odradza się jednak regenerowania dwumasowego koła zamachowego, ponieważ sporo kosztuje, a i tak nie przynosi oczekiwanych efektów. Innym objawem świadczącym o defekcie komponentu jest twardszy pedał sprzęgła.

Może to oznaczać zużywanie powierzchni styku szczególnie jeśli lubimy „palić gumy” i gwałtownie ruszać z miejsca. Oczywiście incydentalne przypadki nie spowodują szybkiej wizyty w warsztacie, ale spalanie sprzęgła zdecydowanie przyspiesza jego zużycie. Niepokój powinno wzbudzać również piszczenie. Ponadto gdy odczuwamy nieprzyjemny zapach w kabinie pojazdu to niewykluczone, że doszło do przypalenia sprzęgła.

Należy oczywiście pamiętać, by wciskać pedał do końca w trakcie zmiany biegu. To oczywisty fakt, ale bardzo często ignorowany lub w roztargnieniu zapomniany.

Jak wyregulować sprzęgło

Zanim zaczniemy proces regulacji sprzęgła należy sprawdzić czy sam osprzęt nie nadaje się do wymiany. Proceder trzeba wykonać jedynie gdy pedał sprzęgła bierze zbyt wysoko lub gdy ślizga się. Przy tym procesie należy przestrzegać kilku zasad. Przede wszystkim tę czynność przeprowadzamy tylko na zimnym silniku. Następnie szukamy linki sprzęgła, która wystaje ze skrzyni biegów gdzie znajduje się gwint.

Na gwincie ulokowana jest nakrętka, którą zmienia się położenie pedału sprzęgła. Dalej należy chwycić za linkę pociągnąć do siebie i dokręcić nakrętkę w prawo po czym wsiadamy za kierownicę i wciskając pedał sprzęgła obserwować do jakiej pozycji powraca. Równolegle uruchamiamy silnik i sprawdzamy czy pedał nie bierze za wysoko. Pamiętać należy o zachowaniu wszelkiej ostrożności. Nakrętka zbyt mocno dokręcona może spowodować trwałe, nieodczuwalne ślizganie sprzęgła, natomiast zbyt lekkie dokręcenie uniemożliwi wrzucenie biegu.


Ile kosztuje wymiana sprzęgła

Cena wymiany sprzęgła nie należy do najniższych. Sama cześć i przeprowadzane naprawy należą do najdroższych wydatków. Można zastosować proces regeneracji sprzęgła, który jest tańszy, jednak w przypadku sprzęgieł z kołem dwumasowym taki zabieg jest nieopłacalny. Wymiana to pracochłonny zabieg i koszt jest czasem wyższy niż zakup nowego sprzęgła. Wynika to z faktu, że należy zdemontować dodatkowo skrzynie biegów.

Oczywiście wszelkie opłaty zależne są od rodzaju samochodu i podzespołu oraz czy usterce nie uległy inne elementy pojazdu.

Następny artykuł