Różne rodzaje zawieszenia – zawieszenie pneumatyczne
Źródło: pixabay.com

Różne rodzaje zawieszenia – zawieszenie pneumatyczne

20 Listopada 2020

Choć pneumatykę w motoryzacji, nie tylko w kontekście zawieszenia, zna się i stosuje od długiego czasu, wyposażając w nią choćby koparki czy ładowarki, to do samochodów „cywilnych” trafiła stosunkowo niedawno. Dziś jest symbolem wyższej klasy i komfortu jazdy oraz... wysokiej ceny.

Zasada działania zawieszenia pneumatycznego

Wprowadzenie pneumatyki do urządzeń tłumiących nierówności miało jeden cel – poprawę komfortu jazdy. Okazało się, że takie rozwiązanie daje możliwość skuteczniejszego i mniej odczuwanego wyłapywania nierówności na drogach. Stąd pomysł, by zawieszenie pneumatyczne pojawiło się w samochodach premium – w limuzynach i autach sportowych. Z czasem doszły do tego także SUV-y.

Budowa tego elementu jest dość prosta. Konwencjonalne metalowe elementy sprężyste zostały tu zastąpione workami wypełnionymi powietrzem, tzw. mieszkami. Najczęściej są one zintegrowane z amortyzatorami pneumatycznymi. Sercem całego zawieszenia jest kompresor. To od niego zależy, czy będzie można napełnić zawieszenie odpowiednim ciśnieniem powietrza.

Kompresor napędzany jest przez silnik samochodu. Czasem producenci podłączają go pod układ elektryczny auta – w zależności od budowy jednostki napędowej. Cała konstrukcja z kołem połączona jest poprzez wahacz. To on łączy się bezpośrednio z tłokiem mieszka powietrznego, dzięki czemu zawieszenie może pracować i wygodnie przenosić nierówności bez wpływu na jazdę.

Ruch koła w górę lub w dół na nierównościach powoduje, że tłok zaczyna pracować. Zawór poziomujący automatycznie uruchamia się i dba o odpowiednią, stałą wysokość zawieszenia. Gdy powietrze jest ściśnięte i obciążone, układ pompuje dodatkową dawkę i wypuszcza je, gdy auto zmienia swoją pozycję. Nad pracą układu pieczę sprawują także sterownik i czujnik wysokości. One interpretują położenie zawieszenia pneumatycznego i dopasowują ciśnienie do potrzeb.

Możliwości, które trudno przecenić

Niewątpliwie zawieszenie tego typu wpływa znacząco na komfort jazdy. Przede wszystkim zmienia się konstrukcja – nie jest już postawiona tylko na metalowych sprężynach, które lubią pękać i zmniejszać swoje właściwości wraz z kilometrami. Tutaj działanie powietrza jest niezachwiane i dostępne w każdych możliwych warunkach.

Z drugiej strony zawieszenie działa na zupełnie innym poziomie, a więc nie reaguje aktywnie na to, co spotyka koło, zginając się i rozprostowując, ale utrzymuje stały poziom zawieszenia, rozprężając i sprężając powietrze w komorze zawieszenia pneumatycznego. To sprawia, że jadący ma świadomość pracy układu, ale go nie czuje. Auto powinno niemalże cały czas utrzymywać się na podobnym poziomie.

Przyjemność z jazdy – na ten aspekt wskazują osoby, które przesiadają się z auta z konwencjonalnym „metalowym” zawieszeniem na pneumatykę. Dobrze działający układ pneumatyczny jest w stanie tak wykorzystać siłę powietrza i wpływ ciśnienia na jego właściwości, że jazda po polskich drogach – dziurawych i niedoskonałych – jest przyjemniejsza i bezpieczniejsza.

Zalety zawieszenia pneumatycznego

Pierwszą zaletą, którą warto podkreślić, jest zatem wygoda. W autach, w których wykorzystano powietrze w zawieszeniu, prześwit jest stały, niezależny od obciążenia. Samochód nie obniża się, gdy na przykład wsiądzie do niego komplet osób lub przewieziesz nim coś ciężkiego. Auto jest ładniejsze, a wpływ obciążenia jest mniejszy na bezpieczeństwo jazdy.

Popularność zawieszenia pneumatycznego wśród właścicieli SUV-ów wiele mówi. Doskonale sprawdza się w jeździe po nierównościach, świetnie wyłapuje "hopy" i dziury, znakomicie radzi sobie z szutrowymi i nieutwardzonymi drogami leśnymi. Do tego pozwala na bieżącą regulację wysokość, więc można automatycznie podnieść prześwit, gdy akurat przejeżdża się przez większe dziury czy podjeżdża pod krawężnik.

Kolejnym aspektem, który wpływa na bezpieczeństwo, jest korygowanie ugięcia w zakrętach. Coraz częściej samochody samodzielnie, za pomocą czujników, dostosowują wysokość zawieszenia podczas pokonywania zakrętów, przez co są lepiej dociśnięte do drogi i mocniej równoważą siłę odśrodkową. Auto z takim zawieszeniem jest po prostu bardziej stabilne.

Zawieszenie pneumatyczne docenią także ci, którzy na co dzień jeżdżą z przyczepami. Sprężone powietrze znakomicie dopasowuje wysokość zawieszenia do okoliczności, przez co znów jest bezpieczniej i bardziej wygodnie, ale także bardziej ekonomicznie. Do tego poszczególne elementy obciążone przyczepą nie niszczą się tak, jak w przypadku zawieszenia standardowego.

Ile trzeba przygotować na naprawy?

Czas na wady, których nie ma aż tak wiele. Największą są pieniądze i to w różnym sensie. Oczywiście, cena samochodu z zawieszeniem pneumatycznym jest bardzo wysoka i dochodzi nawet do kilkunastu tysięcy ponad to, co w podstawie zapłacilibyśmy za ten sam model. Jest to jednak zawieszenie dedykowane droższym autom, a więc pojawienie się pneumatyki nie jest zwykle opcją dodatkową dla segmentu B czy C.

Ale koszty zakupu to jedno, gorzej jest z eksploatacją. Zawieszenie pneumatyczne jest tak zaprojektowane, by wytrzymywać bez żadnego problemu od 350 do 400 tys. km przebiegu. Tak to przynajmniej wygląda w teorii, bo w rzeczywistości może się zepsuć o wiele szybciej. Wszystko zależy od tego, jak z niego korzystasz i po jakich drogach jeździsz.

Wymiana amortyzatorów? Od 3 do 7 tys. złotych. Regeneracja kompresora, który jest sercem układu? Od 1 tys. do nawet 5 tys. złotych. A to nie koniec. Nawet ponad 10 tys. złotych może kosztować wymiana miechów na nowe, o ile starych nie uda się zregenerować. Widać więc wyraźnie, że każda awaria liczona jest w tysiącach.

Zawieszenie adaptacyjne – lepsza wersja pneumatyki

W pneumatyce stosowane jest tzw. zawieszenie adaptacyjne, czyli rozwinięcie zawieszenia opartego na powietrzu. O co w nim chodzi? Pozwala na samodzielne dostrajanie zawieszenia w zależności od tego, jaką drogę pokonuje samochód oraz w jakim trybie się porusza. Zawieszenia adaptacyjne są montowane w najlepszych modelach samochodów.

Dzięki specjalnemu sterowaniu automatycznemu kierowca z poziomu konsolety w kabinie może dobrać sobie twardość zawieszenia. Ale to nie koniec, bo zawieszenie pneumatyczne będzie wyłapywało nie tylko to, co dzieje się pod kołami, ale także to, w jakiej w ogóle pozycji ustawiony jest pojazd. Oznacza to m.in. lepsze składanie się w zakrętach albo obniżanie środka ciężkości, gdy auto przyspiesza.

Czy zawieszenie oparte o pneumatykę jest najlepszym możliwym rozwiązaniem? Na pewno daje największe możliwości i dzięki niemu komfort jazdy poprawia się znacząco. Jednak minusem są wysokie koszty naprawy, które często unieruchamiają auto na dłużej. Dlatego, póki co, takie rozwiązanie jest stosowane w autach wysokiej klasy.

Następny artykuł